Voor Walt Disney was het een droom die uitkwam. Nadat hij met ‘Steamboat Willy’ (1928) als eerste een tekenfilm met geluid had gemaakt en een paar jaar later als eerste met een tekenfilm in kleur was gekomen, was de productie van de eerste avondvullende animatiefilm een logische volgende stap. De lat lag hoog, maar Disney hield wel van een uitdaging. ‘Snow White and the Seven Dwarfs’ (1937) werd niet alleen een van de grootste kassuccessen uit de filmgeschiedenis maar bevestigde ook de reputatie van Disneys onderneming als belangrijkste tekenfilmstudio ter wereld. De film is tot aan de dag van vandaag de maatstaf waaraan elke lange animatiefilm wordt afgemeten. Gezien het belang van de film is het geen verrassing dat The Walt Disney Animation Studios er veel geld voor over hadden om ‘Snow White and the Seven Dwarfs’ op te poetsen en opnieuw uit te brengen op Blu Ray. De Diamond Edition van deze onvergetelijke animatieklassieker ligt vanaf 28 oktober 2009 in de winkels. Movie 2 Movie sprak met Lella Smith, de curator van The Walt Disney Animation Studios - Animation Research Library, over haar werk, de film, het restauratieproces en de creatie van de zeven dwergen.
Als Creative Director van de Animation Research Library (ARL) stuurt Lella Smith de afdeling aan die zich ontfermt over de kostbare (klassieke) collecties aan Disney-materiaal. Het materiaal – bestaande uit meer dan zestig miljoen grote en kleine kunststukjes uit de ruim tachtigjarige geschiedenis van The Walt Disney Studios - wordt onderzocht, geëxposeerd en gearchiveerd. “We gaan met schetsen, frames en storyboards om zoals men in een museum met kunst omgaat. Alles wordt zorgvuldig, luchtdicht verpakt en onder koude temperaturen bewaard, omdat de materialen zeer kwetsbaar zijn. We mogen dan ook niets aanraken zonder handschoenen te gebruiken,” vertelt Lella. De hedendaagse generatie tekenaars komt graag inspiratie opdoen in de bibliotheek. “Zij vinden het geweldig om te zien hoe hun voorgangers aan het werk gingen, ze kunnen er veel van leren. Onze taak is het dan om te zorgen dat ze niet over die prachtige oude materialen gaan kwijlen omdat ze er zo van onder de indruk zijn,” grapt Lella.
|
Klassiek sprookje
Het archiefmateriaal van ‘Snow White and the Seven Dwarfs’ is iets waar Smith en haar collega’s bijzonder trots op zijn. Het verhaal is gebaseerd op een klassiek sprookje van de gebroeders Grimm. “Er waren heel wat Europese tekenaars betrokken bij de ontwikkeling van ‘Snow White’, onder anderen de Britten Arthur Rackham en Kay Neilson. Walt had ze ontmoet tijdens zijn reizen door Europa en hij vroeg hen om met hem mee te denken.” ‘Snow White and the Seven Dwarfs’ was een verhaal dat op het oude continent al jaren mondeling werd doorgegeven, voordat de gebroeders Grimm het uiteindelijk opschreven. Elk land had zo zijn eigen – al dan niet subtiele – veranderingen aangebracht. Zo verhaalde de Italiaanse versie dat de jager een teen van Snow White’s voet af moest snijden.
|
|
In andere versies was het meisje pas zeven jaar oud. “Dat had het allemaal erg angstaanjagend gemaakt, dus Walt schreef zijn eigen versie. Het meisje moest minimaal een jaar of zestien zijn, want ze moest wel oud genoeg zijn om te trouwen. Ook vond Walt het niet nodig dat er drie moordaanslagen op Snow White gepleegd werden, één vergiftigde appel vond hij genoeg! Zo werd het ‘enge’ er een beetje uitgehaald, want voor Walt moest het vooral een viering zijn van het positieve, het gelukzalige aan het verhaal.”
Wheezy, Jumpy & Baldy
Disney paste vooruitstrevende technieken toe bij het maken van zijn film. “Echte acteurs werden opgetrommeld, zodat de tekenaars hun bewegingen konden observeren. Alles ging met de hand, dus je kunt je voorstellen wat een nauwgezet klusje dat was. Er kwam heel veel design en redesign aan te pas. Zo was de oorspronkelijke Snow White blond, ŕ la Betty Boop, want vrijwel alle heldinnen van het witte doek van die tijd waren blondines.” Nog veel ingewikkelder lag het bij de zeven dwergen. Smith vertelt dat bij alle zeven het uitgangspunt de naam was. Aan de hand daarvan werden karaktereigenschappen bedacht en kon een figuur getekend worden. “Sommige personages bleken in de praktijk toch niet te werken. De dwergen Wheezy, Jumpy en Baldy zijn bijvoorbeeld geschrapt, omdat ze zich niet konden onderscheiden op de manier waarop Walt dat graag zag. Deze gnoom-achtige figuren hadden te weinig menselijke karaktertrekken en waren nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Bovendien wilde Walt niemand tegen het zere been schoppen. Hij was erg bezorgd over hoe het eruit zou zien op het witte doek en de reacties die ze opriepen. Walt wilde humor in de film brengen, maar niet ten koste van de dwergen. De kleine mannetjes moesten herkenbaar zijn, het publiek moest zich met hen kunnen identificeren.”
Dopey
Zodoende werden Grumpy, Sleepy, Happy, Doc, Bashful, Sneezy en Dopey geboren. Vooral die laatste is een opvallende verschijning, de enige zonder baard. Lella: “De andere dwergen waren oudere mannen, die al veel hadden meegemaakt. Zo begon Dopey overigens ook ooit, maar Walt wilde van hem liever een vrolijke, onschuldige dwerg maken. En dus werd besloten dat Dopey jonger was dan de rest en dus meer kinderlijke karaktertrekken moest hebben. Mede daarom spreek hij nauwelijks, wat hem ook weer schattig maakt. Net als zijn grote oren trouwens! Als je goed oplet merk je ook dat hij veel sneller en beweeglijker is dan de andere dwergen. Maar ook zij hebben hun eigen kenmerken, om ze van elkaar te laten verschillen – zowel uiterlijk als innerlijk. |
|
Zo heeft Happy witte, borstelige wenkbrauwen en is Grumpy degene die tegen de leider Doc in durft te gaan. Hij is ooit gecreëerd als de eeuwige pessimist, een chagrijn en een mopperkont. Uiteindelijk hebben ze van hem toch maar meer een realist gemaakt.”
Humor
Humor was uitermate belangrijk voor Disney, zo vertelt Lella. “Hij huurde tientallen schrijvers in. Met de meeste van hen had hij al eerder samengewerkt voor de korte filmpjes van Silly Symphonies. De grappen werden in het plot verwerkt zoals dat gebeurde in stomme komische films, als slapstick en sight gags dus. Walt betaalde het gigantische bedrag van vijf dollar voor elke grap die uiteindelijk in de film terechtkwam – en dat ten tijde van de Depressie!” Maar veel grappen haalden de eindstreep niet. Grappen over Sleepy die op allerlei vreemde plekken in slaap valt en een scčne waarin de dwergen hun baarden kammen met een hark vielen buiten de boot. Hele subplots werden geschrapt om het verhaal vlotter te laten verlopen. “Een van mijn persoonlijke favorieten, een scčne waarin de dwergen gebroederlijk soep eten, werd wel getekend maar uiteindelijk alsnog geschrapt. Deze minutieuze benadering is zeker terug te vinden in het eindproduct.” Smith onderstreept dat naast humor ook muziek bijzonder belangrijk was voor Walt Disney, vandaar dat in ‘Snow White and the Seven Dwarfs’ de nodige muzikale nummers (waaronder het aanstekelijke ‘Whistle While You Work’) verwerkt zijn.
Bloed, zweet & tranen
Volgens Smith werd het hoog tijd dat ‘Snow White and the Seven Dwarfs’ grondig gerestaureerd zou worden. Eerdere transfers wisten de weelderige kleurenpracht niet ten volle te laten floreren, maar de nieuwe Blu Ray-versie onthult details die zelfs iemand die zo bekend is met het materiaal als Lella Smith nog weten te verrassen. De beelden werden grondig geschoond van vingerafdrukken van tekenaars en ander vuil. De film werd gedigitaliseerd en de duizenden individuele beelden werden gerestaureerd. Het resultaat is indrukwekkend en wakkert nog meer lof aan voor het baanbrekende werk van Walt Disney. Nu pas is goed zichtbaar hoeveel bloed, zweet en tranen elke scčne gekost heeft en hoeveel aandacht de tekenaars besteed hebben aan alle details. “Walt wilde niets liever dan een animatiefilm die dezelfde impact had als een speelfilm en die mensen net zo kon ontroeren als andere films. ‘Snow White and the Seven Dwarfs’ overtrof zijn verwachtingen in alle opzichten. Smith: “De film toonde aan dat realisme en emotie een plek hadden in het genre van de animatiefilm. ‘Snow White’ werd de blauwdruk voor elke animatiefilm die zou volgen. Walt wilde dat de film de bouwsteen was voor de erkenning van zijn werk, maar ‘Snow White’ bleek het fundament voor zijn nalatenschap.”
Tekst: Patricia Smagge
|
