Kris Kristinsson (Deventer, 1969) trok na zijn studie Japanologie en een dienstverband van drie jaar als technisch vertaler in Japan de wereld rond met zijn fototoestel, en belandde uiteindelijk voor 2,5 jaar in het bergbeklimmersgebied rond Huaraz in de Andes - ruim 400 kilometer ten noorden van de Peruaanse hoofstad Lima. Kristinsson hielp het hotel waar hij verbleef opknappen (net als hoofdrolspeler Matt in 'Ruta del Jaca') en zette een website op om het lokale ondernemerschap in de door jarenlange onlusten getroffen boerenstreek wat op gang te helpen. “Het noorden van Peru is een prachtig gebied voor backpackers, maar de voorzieningen waren zeer karig toen ik er eind 2001 aankwam. Huaraz is een stad zonder ook maar een theater en er is zeer weinig te vinden voor toeristen; zoals je het hotel ziet in de film heb ik het ook aangetroffen. Ik ben toen uit idealisme aan de slag gegaan om de streek onder de aandacht te brengen en wat economische hulp te bieden.”

Cavia Kristinsson leerde zodoende een groot aantal mensen kennen in Huaraz en omgeving. “De website werd al snel een gemeenschapsproject -een webcommunity in het echt; toen kwam het plan een promotiefilm te maken voor de streek. In eerste instantie voor en door de lokale bevolking zelf, want Peruanen zijn erg geïnteresseerd in hun eigen land en cultuur. De plattelandsbevolking in het noorden van Peru voelt zich echter erg achtergesteld; ik wilde dat de mensen zich trots zouden gaan voelen op hun cultuur; wellicht dat een film daar een bijdrage aan zou kunnen leveren. En ik wilde er vooral een positief beeld mee

naar voren brengen, want de armoede is zeer groot in de streek rond Huaraz; dat geldt trouwens voor heel Peru; bijna iedereen droomt ervan om te vertrekken. Het is een mooi land, maar er heerst ook veel corruptie en je kunt in een stad als Lima op veel plekken beter niet komen; tegelijkertijd gelooft men in de magische kracht van de natuur – bijvoorbeeld in de genezende werking van de cavia ('Ruta del Jaca' betekent 'De weg van de cavia'; JKV). Voor de Peruanen kan het onverwachte elk moment gebeuren; in Peru leven is net als in een film. En dat wilde ik laten zien door middel van film.”

Wordingsproces
Veel middelen hadden Kristinsson en zijn lokale medestanders niet voor de toekomstige rolprent, maar al snel begon het idee zich uit te breiden tot een dramatisch format. “We wilden een suspense-lijn aanbrengen om de film interessanter te maken voor het Peruaanse publiek, dat meestal alleen telenovelas kent – soaps; die verhaallijn werd de zoektocht van hoofdpersoon Matt naar zijn verdwenen ouders; op die tocht komt hij in contact met de lokale bevolking en haar gebruiken.” Het script schreef Kristinsson in Nederland, in een klein half jaar. “Langzamerhand ging ik steeds meer als een buitenstaander naar het project kijken en begon ik mogelijkheden te zien voor een echte speelfilm – los van de oorspronkelijke plannen dus, maar nog wel steeds met als doel Peru en haar bevolking onder de aandacht te brengen.” Kristinsson begon in februari 2004 in New York - woonplaats van vriend en hoofdrolspeler Matt Lorenz, die net een mediaopleiding had afgerond – met een handheld videocamera te filmen; een maand later reisde Kristinsson terug naar Peru om locatieonderzoek te doen, acteurs te zoeken en het script aan te scherpen met de lokale scenarist Ronnie Temoche, die hem tevens in contact bracht met de enige professionele acteur in 'Ruta del Jaca': Pietro Sibille - Pietro in de film. In de pseudo-documentaire treden alle acteurs naar voren onder hun eigen voornaam, zoals ook Don Julio en Rosalinda van het hotel in Huaraz, en volkszangeres Sonia Morales, toentertijd nog relatief onbekend maar inmiddels een nationale beroemdheid. Morales werkte net als Lorenz mee uit vriendschap voor de debuterend filmmaker. “Sonia en Pietro waren onbekend in Peru toen ik ze leerde kennen; nu zijn ze beiden zeer geliefd in eigen land – mooie toevalligheden, zoals er zovele waren in het wordingsproces van 'Ruta del Jaca'.”

Droom
Toen het filmwerk in augustus 2004 was afgerond keerde Kristinsson met 90 uur aan beeldmateriaal terug naar Nederland en leerde zichzelf monteren. Met behulp van een afwerkingssubsidie van het Nederlands Filmfonds belandde het eindresultaat uiteindelijk in het najaar van 2009 in de bioscopen, vijf jaar nadat de eerste filmplannen bij Kristinsson opborrelden. “Het is sowieso een droom voor mij een film te maken; ik had nooit gedacht dat 'Ruta del Jaca' in de bioscopen zou draaien.” Kristinsson woont momenteel permanent in Nederland en houdt zichzelf in leven met commercieel beeldwerk; daarnaast blijft hij streven naar een opvolger voor 'Ruta del Jaca'. “Ik werk onder meer aan 'The Green Light District', een verhaal over een meisje dat hasj smokkelt; de film is volledig samengesteld uit bestaande YouTube-filmpjes. En ik hoop in de toekomst nog eens een film te maken over arme Peruanen in Japan, die proberen terug te keren naar hun land - voor velen geen eenvoudige opgave.” 

Tekst: Jan-Kees Verschuure

Foto: Lodi Meijer