Rotterdam, De Doelen, zaterdag 26 januari 2008
‘Naissance des pieuvres’, de verrassende debuutfilm van Céline Sciamma, heeft reeds op veel filmfestivals gedraaid. Tijdens het International Film Festival Rotterdam in 2008 was de jonge Française aanwezig en Movie 2 Movie medewerker Monica Meijer sprak met haar.
De afstudeeropdracht van Céline Sciamma was het script voor de film. Het leek onafwendbaar dat de 27-jarige Parijzenaar de film zelf maar moest regisseren. Dit pakte bijzonder goed uit. Céline vertelt dat ze bijzonder verrast was dat ze het regisseren zo leuk vond. “Ik had nog nooit eerder geregisseerd, zelfs geen korte film.” De scenarioschrijfster/regisseuse laat weten dat ze al wel eerder op sets was geweest, maar hier niet van onder de indruk was. “Ik vond er niets aan, het beangstigde me.” Het schrijven was bekend terrein, en het feit dat je de kans krijgt om continue verbeteringen aan te brengen en dat het eenzaam werk is, staat haaks op het regisseren. “Er heerst een enorme druk, een nu-of-nooit-gevoel. Maar het werken in een team was heel plezierig,” vertelt Céline.
Eigenwijs zijn loont
Omdat ze nog geen regie-ervaring had, leek het Céline het beste om maar gewoon te beginnen. “Je leert het echt door het te doen. Iedereen denkt altijd dat het allemaal op de set gebeurt, maar dat is niet waar. Eerst heb je een jaar lang geschreven, dan ga je testen uitvoeren, het team samenstellen, het werken met de operator, de set decorateur… Eigenlijk neem je elke dag een beslissing. Pas tijdens het filmen kom je allemaal tezamen. Het is een proces en het komt echt niet neer op de acties op de set. Je doet het stap voor stap. Het belangrijkste is dat je moet weten wat je wil. Je moet overal een mening over hebben.” Céline lacht. “Natuurlijk was ik nerveus, maar eigenlijk had ik daar geen tijd voor. De film is opgenomen binnen het jaar dat ik van school kwam, wat natuurlijk erg bijzonder is. Daardoor had ik geen tijd om te filosoferen wat voor een soort artiest ik eigenlijk ben.” |
|
Momenteel schrijft Céline een script voor een vriend. Vindt ze het niet moeilijk om dat scenario straks los te laten? “Misschien wel,” antwoordt ze, “maar ik hoop van niet. Ik vind het schrijven van scripts namelijk erg leuk. Het is moeilijk, maar als ik werk waarin ik geloof gaat het best. Ik ben nu een paar weken aan het schrijven maar merk wel dat het proces dat ik doorlopen heb mijn schrijfwijze beïnvloedt.”
Wereldwijde release
‘Naissance des pieuvres’ wordt naast in Nederland – de bioscooprelease staat gepland op 6 maart – ook in België, Duitsland, Japan, de Verenigde Staten, Canada, het Verenigd Koninkrijk en Taiwan uitgebracht. “Daar ben ik erg blij om. Ik ben Française, maar ik wilde graag een film maken die voor de hele wereld geschikt was, dus niet typisch Frans. Blijkbaar is dat gelukt,” lacht Céline. Om haar film te promoten heeft Céline al veel filmfestivals, waar de film het bijzonder goed doet, bezocht. “Ik was te moe voor Toronto, maar verder ben ik overal geweest waar de film vertoond werd. Dit is al mijn twaalfde filmfestival.” De film heeft reeds gedraaid op een aantal festivals in Frankrijk, waaronder Cannes en verder ondermeer in Athene, Londen, Italië en Ierland. “Iedere keer krijg je een andere reactie van het publiek, het is interessant om de verschillen in culturen op die wijze te ontdekken. Unaniem vinden ze de film goed en stelt men dezelfde vragen, maar de reacties in de zaal zijn toch anders. In Frankrijk bijvoorbeeld is het publiek erg stil, terwijl de Grieken eten, juichen en applaudisseren. In bepaalde landen wordt weer meer gelachen om de film.” Wat Céline opvalt is dat de boodschap van de film overal overkomt, en dat doet haar goed. “De Grieken reageren wel heftig op het homoseksuele aspect van de film, je merkt dat het in hun cultuur nog onder de oppervlakte zit. Dankzij de film reageren ze daar op. Iets dat in Frankrijk totaal niet aan de orde is.”
|
|
De drie karakters Anne, Marie en Floriane heeft Céline bedacht omdat ze een film over meisjes wilde maken. “Ik wilde mijn verhaal niet slechts focussen op een meisje, door het scheppen van drie karakters zorgde ik voor een afstand tussen mij en het verhaal. Ik werd uiteraard geïnspireerd door herinneringen, maar daarnaast zijn het archetypen. Ik wilde dat het publiek zich met hen kon identificeren en zich comfortabel voelt met het beeld dat ik schets. Ze kunnen een karakter kiezen dat ze willen volgen, zo heeft de film verschillende ingangen voor het publiek.”
De casting van de meisjes zorgde voor wat problemen met officiële instanties. “Ik erger me wild aan films waar tieners gespeeld worden door actrices van een jaar of 25. Dat wilde ik per se niet. Ik wilde meisjes die de leeftijd hebben van de karakters die ze spelen. Het moesten dus wel amateurs zijn,” vertelt Céline. De casting director vond Pauline Acquart (Marie) in een park naast haar school. Louise Blachère (Anne) reageerde op een advertentie die geplaatst was in een tijdschrift en Adele Haenel (Floriane) had al in een film gespeeld (‘Les diables’, 2002). |
Ontmaagden
In ‘Naissance des pieuvres’ zit een bijzondere, emotionele ontmaagdingsscène. Hierover vertelt Céline het volgende: “In eerste instantie had ik dit gewoon bedacht, later ging ik het pas checken. Ik bezocht internetfora en las vragen van meisjes aan dokters die wilden weten hoe ze hun maagdelijkheid konden verliezen zonder hun vriendje hierbij te betrekken. Tja, het antwoord is duidelijk, je hebt alleen maar twee vingers nodig. Dus hoewel het niet gebruikelijk is, gebeurt het wel. Dus ik bedacht me dat als meisjes zich dit afvragen, dan kunnen we dit ook op het witte doek brengen.” Makkelijk was het niet voor Céline. “Ik trilde helemaal toen ik het beschreef, laat staan toen we de scène opnamen. Het was enorm emotioneel.”
Op de filmposter zien we alleen hoofdrolspeelsters Floriane en Marie. Gevraagd naar de reden van het ontbreken van Anne op de poster antwoordt Céline: “Ik wilde geen poster die ‘tienerfilm’ uitschreeuwde. In Frankrijk hebben we al jaren lang dezelfde ontwerpen, erg saai. Ik benaderde iemand wiens werk voor de muziekindustrie ik erg bewonder en ondanks het feit dat hij nog niet eerder een filmposter heeft ontworpen ben ik erg tevreden. Ik wilde graag dat de gezichten van de meisjes in close up getoond werden. Bij drie meisjes werkt dat niet. Anne zit overigens ook niet in de trailer. Je kunt dan niet to the point komen, je moet dan teveel uitleggen.”
‘Naissance des pieuvres’ is een moeilijke film om in een hokje te duwen. Het is ingewikkeld om aan te geven voor welke doelgroep de film bestemd is. “Ik heb me op niemand specifiek gericht. De film is niet speciaal voor tieners, niet speciaal voor vrouwen, ik merk dat ook mannen zich ook kunnen identificeren met de personages uit de film. Het is voor hen een manier om –wat gevoelens betreft - in de kleedkamer te komen, zonder door het sleutelgat te spieken. Het meest frustrerende vindt Céline dat mensen de film allemaal goed vinden zodra ze in de bioscoopzaal zitten, maar “je moet ze er eerst in zien te krijgen,” lacht ze.
Voor haar studie aan de filmschool Le Fémis studeerde Céline literatuur. Wat was haar doel daarmee? “Eigenlijk had ik geen doel, ik hou van fictie, boeken en literatuur en wilde dat vanwege mijn passie studeren. Ik had in feite geen idee wat ik ermee wilde.” Ondanks haar liefde voor verhalen, in welke vorm dan ook, heeft Céline op het International Film Festival Rotterdam geen tijd om films te kijken. Gelukkig zag ze in Athene wel kans om films te bezoeken. “Vooral ‘I’m Not There’ van Todd Haynes maakte diepe indruk,” vertelt ze. Andere regisseurs die Céline bewondert zijn onder andere David Lynch, Woody Allen en Martin Scorsese.
Op dit moment is Céline bezig met het schrijven voor een tv-serie. “Ik geniet weer eventjes van het in werken in de schaduw,” zegt ze. Twee eerdere scenario’s, ‘Cache ta joie’ en ‘Les premières communions’ zijn respectievelijk in 2006 en 2004 verfilmd, maar voor de regie tekende Jean-Baptiste de Laubier (ook bekend als Para One, die eveneens verantwoordelijk is voor de prachtige muziek van ‘Naissance des pieuvres’). “Het zijn schoolprojecten, dus die behoren toe aan Le Fémis,” zo zegt Céline. “Misschien worden ze op dvd uitgebracht, als de regisseur ooit heel groot wordt. Ik ga binnenkort een scenario voor zijn film schrijven, dus wie weet,” lacht ze.
Tekst en foto's: Monica Meijer |
