De roman ‘Elementaire Deeltjes' van Michel Houellebecq was een wereldwijde bestseller die werd geprezen en verguisd, mede door de ‘controversiële inhoud'. Het was ‘één van de meest gedurfde romans van en over onze tijd', tenminste, dat viel te lezen op de achterflap van het boek. Zo gedurfd was de roman niet- de generatie van '68 werd de schuld gegeven van de huidige oppervlakkigheid en vervreemding binnen de maatschappij en seks werd voorgesteld als een betaalmiddel in een vleesmarkt waarbij de jonge en mooie mensen alle troeven in handen hadden. Onderwerpen zo oud als de wereld dus, die in ieder geval al ruimschoots in het werk van Nederlandse schrijvers als W.F. Hermans en G. Reve (maar ook Pim Fortuyn!) aan bod zijn gekomen. Maar de Fransen lopen nu eenmaal in alles hopeloos achter de feiten aan en het schrijnende is dat ze dit zelf vaak nog niet eens in de gaten hebben. Ja, tot de jaren vijftig telden ze nog wel mee, maar tegenwoordig is hun wereldvreemde arrogantie volslagen misplaatst.

Afijn, het ‘onverfilmbaar geachte' boek is nu dus verfilmd. In het Duits nog wel, door ene Oskar Roehler die al eerder furore maakte met ‘Die Unberührbare'. Wat kan je van zo'n boek maken, een boek dat niet zozeer een roman is als wel een vorm waarin Houellebecq zijn lezer vergast op pagina's vol slecht geschreven pseudowetenschappelijke wijsheden. Het valt te hopen dat Michael en Bruno personages ‘van vlees en bloed' zijn geworden in plaats van lappen tekst verbonden aan een naam. (Overigens moet Houellebecq niet helemaal afgeschreven te worden: zelden bracht iemand op zo'n kille, depressief makende wijze de maalstroom van de seksualiteit onder woorden. Een prestatie op zich).

Het verhaal is in de film verplaatst van Frankrijk naar het Berlijn van net na de millenniumwisseling. Hoofdpersonen zijn de halfbroers Michael (Christian Ulmen) en Bruno (Moritz Bleibtreu). Michael en Bruno zijn twee totaal verschillende halfbroers. Michael, een introverte moleculair bioloog, voelt zich meer aangetrokken tot genetisch onderzoek dan tot vrouwen en seks. Bruno echter is altijd bezig met seks, al spelen zijn contacten met het andere geslacht zich vooral af in verbitterde gedachtenkronkels of in het bordeel. Beide mannen krijgen met een keerpunt in hun leven te maken wanneer ze totaal onverwacht verliefd worden: Michael ontmoet een oude schoolvriendin, Annabelle (Franka Potente), en Bruno leert Christiane (Martina Gedeck) kennen, een vrouw die zijn voorkeur voor vrije seks deelt. Maar het mag niet lang duren: beide vrouwen worden ongeneeslijk ziek. Bruno en Michael moeten kiezen tussen de terugkeer naar hun vertrouwde isolement of de overgave aan de liefde.

Het valt te hopen dat het einde van de film net zo nihilistisch is als het boek en er niet zo'n walgelijk eind aan gebrouwen is dat de hoofdpersonen ‘iets geleerd hebben over ware liefde en het vertrouwen van de medemens', want dat soort films wordt ons al ruimschoots voldoende door de strot geduwd. Het heeft er echter alle schijn van dat er wel degelijk flink wat moralistische lessen geleerd gaan worden. Hoe het ook zij, recensies tot nu toe zijn niet al te positief. De film schijnt, onder andere, nogal vlak te zijn. Moritz Bleibtreu, die ook schitterde in ‘Das Experiment' zou de film wel veel goed kunnen doen en kan misschien de onsympathieke Bruno wat kleur geven. En het liefdesduo Bleibtreu-Franka Potente heeft zich al eerder bewezen in culthit ‘Lola Rennt' uit 1998 (hoewel zij in deze film géén liefdesduo vormen). Voor wie het boek heeft gelezen en nieuwsgierig is naar hoe het verfilmd is, is deze film in ieder geval een aanrader. Voor de anderen: ga liever naar ‘Shortbus', dan kan je tenminste nog naar expliciete pornoscènes kijken tijdens een ‘komische rondgang langs de levens en relaties van mensen in de huidige "postmoderne" maatschappij'.