De Britse cinema kent veel eigenzinnige filmmakers, maar van allemaal was Michael Powell (1905 - 1990) misschien nog wel als meeste wars van conventies. Hij was bovendien de meest onbeschaamde van allemaal. Powell had lak aan de ongeschreven regels van goede smaak, verafschuwde elke vorm van realisme en de gangbare 'naturalistische esthetiek' en had een voorliefde voor allegorische sprookjes en volksverhalen, vaak in een melodramatische setting. Zijn werk werd door lang niet iedereen geaccepteerd, wat blijkt uit het feit dat zijn geruchtmakende film 'Peeping Tom' (1960) in Groot-Brittannië direct na zijn relase voor ruim twintig jaar in de ban werd gedaan. In 1925 begon Powell zijn filmcarrière als assistent van acteur en regisseur Rex Ingram. Hij vervulde verschillende taken, onder meer als cameraman en editor. Met de in Hongarije geboren scenarioschrijver Emeric Pressburger (1902 - 1988) - die eerder bij de Berlijnse UFA-studio's werkte en op de vlucht voor de nazi's in Londen was beland - stichtte hij productiemaatschappij The Archers.

Powell had eindelijk zijn gelijke gevonden; Pressburger gold als een getalenteerd scenarist met een voorkeur voor ingenieuze plots en vreemde verhaalwendingen. Van 1942 tot 1956 regisseerde en produceerde het duo zeventien films, waaronder klassiekers als 'Black Narcissus' (1947) en 'The Red Shoes' (1948). In hun emotionele overdaad en extravagant kleurgebruik gingen de films van Powell en Pressburger tegen de stroom van de Britse cinema in. Om enkele voorbeelden te geven: 'A Canterbury Tale' (1944) is een mystiek sprookje over drie moderne pelgrims, dat een ongewoon portret geeft van Groot-Brittannië aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. In het humoristische 'A Matter of Life and Death' (1946) speelt David Niven een neergestorte piloot speelt die door een engel wordt opgehaald. De verliefde vlieger weigert echter mee te gaan. Het fraai gestileerde 'The Red Shoes' (1948), is een sprookje over een ballerina temidden van haar twee kunstzinnige aanbidders.

Maar de bekendste film van Powell en Pressburger is ongetwijfeld 'Black Narcissus', waarin passie lijnrecht tegenover plicht komt te staan. Een groepje Anglicaanse nonnen krijgt de opdracht om in de Himalaya een verlaten paleis om te vormen tot een klooster, compleet met school en ziekenhuis. Hun missie blijkt al snel veel zwaarder te zijn dan verwacht: niet alleen speelt het onherbergzame klimaat hen parten, maar hun introductie in een totaal andere en vooral erg zinnelijke cultuur leidt achtereenvolgens tot verwarring, twijfel en waanzin. De nonnen zijn nog maar amper aangekomen wanneer ze beseffen dat deze opdracht hun krachten wel eens zou kunnen overstijgen. In het vervallen paleis waarin ze hun christelijke missie moeten uitvoeren woonde vroeger de harem van de lokale sultan. Het staat dan ook vol met allerlei erotische kunst, die de vrome vrouwen enigszins van hun stuk brengt. De contacten met de bevolking verlopen bovendien stroef vanwege de grote culturele verschillen. En de aanwezigheid van een knappe Britse man in de omgeving van het klooster zorgt zelfs voor jaloezie tussen de zusters onderling.

'Black Narcissus' geldt als een van de hoogtepunten van de Britse cinema, omdat deze opmerkelijke, broeierige en flamboyante productie een verademing was ten opzichte van de veelal onderkoelde films die Groot-Brittannië in die tijd produceerde. Het scenario werd gebaseerd op de gelijknamige roman van Rumer Godden, die de sfeer nog kende uit zijn jeugd in het gebied dat tegenwoordig Bangladesh wordt genoemd. In de hoofdrollen zijn onder anderen Deborah Kerr ('From Here to Eternity', 1953) en Jean Simmons ('Hamlet', 1949). Kerr werd in haar carrière maar liefst zesmaal genomineerd voor een Oscar - in slechts elf jaar tijd - maar won het prestigieuze beeldje nooit. In 1994 kreeg ze als troostprijs daarom maar een ere-award. Wél kreeg ze voor haar rol in 'Black Narcissus' de prijs voor beste actrice toegekend door de jury van de New York Film Critics Circle Awards. De crew kreeg van de Academy wél loon naar werken; cameraman Jack Cardiff won zowel een Oscar als een Golden Globe en ook Alfred Junge kreeg een Oscar voor zijn art-direction en decorontwerp.

'Black Narcissus' is bijzonder vanwege een prachtig samenspel tussen beeld en geluid. De opnamen vonden plaats in de Londense Pinewood Studios, waar Junge en Cardiff een sensuele en tijdloze fantasiewereld opriepen, waarin kleurgebruik een cruciale rol speelde en die recht deed aan de verbeeldingskracht van de regisseur. Componist Brian Easdale werd door Powell, die muziek van levensbelang achtte in zijn werk, speciaal verzocht een bijpassende score te schrijven. De regisseur stemde het tempo van de muziek en de montage nauwkeurig op elkaar af. 'Black Narcissus' is de eerste film waarin er zoveel aandacht uitging naar de psychologie van de seksueel onderdrukte personages. Powell en Pressburger proberen de kijker duidelijk te maken in hoeverre een mysterieuze, verstikkende omgeving mensen kan beïnvloeden. De erotische onderdrukking van de nonnen mag dan wel het centrale thema zijn, verwacht geen stomende seksscènes. Eind jaren veertig was het idee van nonnen die hopeloos verliefd worden of twijfelen aan hun roeping namelijk al controversieel genoeg!