Liefhebbers van zigeunermuziek mogen 2007 nu al een geslaagd filmjaar noemen. Terwijl ze in het voorjaar nog konden meeleven met de tragische gitarist Jimmy Rosenberg, krijgen ze eind augustus bezoek van de Gypsy Caravan. In de gelijknamige documentaire wordt een vijftal zigeunergroepen uit verschillende delen van de wereld gevolgd tijdens hun gezamenlijke Amerikaanse tournee. Dat betekent geen priegelige zigeunerjazz a la Rosenberg, maar luidruchtige volksmuziek vol passie, weemoed en ontembare levenslust.

Documentairemaakster Jasmine Dellal had met haar debuut ‘American Gypsy' al blijk gegeven van haar interesse in de cultuur van de Romazigeuners. In ‘Gypsy Caravan' volgt zij eerst de groepen tijdens de tournee, waarna zij hen opzoekt in hun eigen omgeving. Daar vertellen de muzikanten volop over hun persoonlijke geschiedenis en die van hun volk. Daar zijn we ook getuige van een begrafenis en een trouwerij op zijn zigeuners.

Diversiteit zou wel eens het geheime wapen van ‘Gypsy Caravan' kunnen zijn. De groepen komen uit Roemenië, Spanje, India (!) en Macedonië. Niet alleen de muziek van die bands verschilt onderling enorm, van Balkanfolk tot Sufitrance, ook de opnamen van hun woonomgeving zullen gevarieerd genoeg zijn. De cinematografie is daarbij in handen van veteraan Albert Maysles (‘Gimme Shelter') en de minder bekende Alain de Halleux.

Wie de swingende trailer van ‘Gypsy Caravan' bekijkt, weet eigenlijk al genoeg. Uitbundig gezang, kleurige gewaden, armoedige woninkjes en zowaar een zigeunertraan. Bij het zien van die trailer kun je je ook de teneur voorstellen van de tot nu toe verschenen recensies. Hoewel die recensies in het algemeen positief zijn, hebben sommige recensenten wat moeite met het stereotype beeld dat hier van de zigeunercultuur wordt gegeven. Die recensenten voegen daar wel meteen aan toe dat de muziek, die zo'n beetje de halve speelduur beslaat, die tekortkoming meer dan voldoende compenseert.

Wie een beetje vatbaar is voor de opzwepende muziek van deze bands, doet er goed aan op de achterste rij van de bioscoopzaal te gaan zitten. Zo kun je rustig een potje swingen zonder je medebezoekers te hinderen. Zoals een Amerikaans criticus al opmerkte, zullen alleen de Taliban moeite hebben met deze vrolijke klanken. Met het bezoek van Fanfare Ciocarlia, Taraf de Haidouks, Antonio el Pipa, Maharaja en Esma Redzepova wordt je plaatselijke bioscoop een paar uur lang ondergedompeld in de levenslustige en onverwoestbare Romacultuur. En dat wil je toch niet missen?