In 2007 overleed de Italiaanse grootmeester Michelangelo Antonioni. De wereldberoemde regisseur mocht in 1995 een ere-Oscar in ontvangst nemen (als erkenning voor een van de grote visuele stylisten uit de filmindustrie). Degene die hem het beeldje overhandigde was niemand minder dan Jack Nicholson, ster uit één van Antonioni’s mooiste films ‘The Passenger’ (‘Professione: Reporter’).

Antonioni sloot midden jaren zestig een contract met MGM om drie speelfilms te maken buiten Italië. De eerste werd in 1965 uitgebracht:  ‘Blowup’. De film betekende Antonioni’s enige commerciële succes, hij ontving er zelfs een Oscar voor. Eigenlijk verwonderlijk dat de film zo’n populariteit kende, Er wordt wel beweerd dat veel mensen de duistere en filosofische boodschap van de film over het hoofd zagen en de film slechts beschouwden als mysterieuze detective. De tweede uit deze reeks was ‘Zabriskie Point’. De film kostte MGM een fortuin - het budget van ‘Blowup’ werd vervijfvoudigd tot 7 miljoen dollar, terwijl de film nog geen miljoen opbracht - en werd dan ook een flop. De filmmaatschappij hield echter zijn belofte en Antonioni mocht een derde film maken. Dat werd ‘The Passenger’ en gelukkig voor MGM was deze film meer succesvol, zowel commercieel als artistiek gezien. In eerste instantie had Antonioni zijn scenario Tecnicamente dolce willen verfilmen, maar de financier trok zich terug. In plaats daarvan besloot Antonioni een verhaal van Mark Peploe (‘The Sheltering Sky’, ‘The Last Emperor’) te verfilmen,getiteld “Fatal Exit”.Door deze film zette Antonioni zichzelf weer nadrukkelijk op de kaart als groot regisseur. De ongewone plot, de overtuigende cast en briljante dialogen maakten van ‘The Passenger’ een ware must-see voor de filmliefhebber. De film is onlangs gerestaureerd door Sony/Columbia.

In ‘The Passenger’ speelt Jack Nicholson de rol van David Locke, een reporter, die de kans krijgt een andere identiteit aan te nemen in Centraal-Afrika. Hij wil daar in contact komen met de rebellen die de dictatoriale regering omver willen werpen. Al gauw wordt hij echter in de steek gelaten door zijn gids. Tot overmaat van ramp loopt zijn Land Rover vast in het mulle woestijnzand en moet hij lopend terug naar zijn primitieve hotel. Daar aangekomen ontdekt hij het lichaam van de zojuist overleden Robertson. Locke verwisselt de foto’s in de paspoorten en gaat verder als Robertson. Deze man blijkt echter een nogal dubieuze carrière te hebben, hetgeen voor Locke problematisch kan worden.

‘The Passenger’ wordt geroemd om de fantastische fotografie van Luciano Tovoli. De slotscène is wereldberoemd. Antonioni werd door het thema van de film geïnspireerd tot boeiende opname- en montagetechnieken. Ook de geluidseffecten zijn memorabel. Op het filmfestival van Cannes werd de cineast genomineerd voor een Gouden Palm, jammer genoeg werd deze niet verzilverd. Dat maakt ‘The Passenger’ echter geen mindere film.

In samenwerking met het filmfestival NICE (New Italian Cinema Events) brengt het Filmmuseum in Amsterdam vanaf 6 maart een filmprogramma van Michelangelo Antonioni. Uiteraard wordt ‘The Passenger’ ook vertoond. Verder ligt het accent op de beginperiode van het oeuvre van de cineast.