Alex van Warmerdam is een van de weinige échte filmauteurs in Nederland. De eigenzinnige cineast werkt vrijwel altijd met dezelfde producenten, scenaristen, componisten en acteurs, met wie hij overwegend persoonlijke films maakt. Al zijn films bestaan uit heldere verhalen en bevatten een sfeer van lichte vervreemding. Met zijn debuutfilm 'Abel' (1986) sleepte hij direct een Gouden Kalf in de wacht. Van Warmerdam speelde zelf de titelrol van de wereldvreemde, maar ergens zeer wijze jongeman. 'Waarom is het leven niet normaal?', verzucht Abels vader, een vraag die Van Warmerdam zichzelf hoogstwaarschijnlijk ook meer dan eens heeft gesteld. Van Warmerdam is overigens veel meer dan een filmer alleen. Hij schrijft, produceert en acteert en als het even kan componeert hij ook nog de muziek en ontwerpt hij de filmposter. En als hij zelf geen tijd heeft om dat allemaal te doen, springen zijn broers Marc en Vincent bij. Van Warmerdams voorliefde voor het toneel is in al zijn films niet ver te zoeken. Ook zijn nieuwste prent, 'De laatste dagen van Emma Blank' (2009), is gebaseerd op een toneelstuk.

In een film van Alex van Warmerdam is verdraagzaamheid vaak ver te zoeken. Zodra mensen tot elkaar zijn veroordeeld, gaat het mis. Denk maar aan de onbeschofte stamgasten uit 'Ober' (2006) en het gemankeerde gezin uit 'Abel'. Zo'n tien jaar geleden schreef Van Warmerdam 'Adel Blank', een hilarisch toneelstuk over een zelfde groep onuitstaanbare types. In het stuk wordt het verhaal verteld van een vermogende dame die in alle rust haar laatste dagen wil slijten onder de liefdevolle verzorging en complete toewijding van haar staf. Haar personeel ziet haar echter vooral als een egoïstisch monster dat niet snel genoeg het tijdelijke voor het eeuwige zou moeten verruilen. Het verzorgen en bedienen van Emma Blank valt hen zwaar. Zij wordt het ene moment onwel en staat een volgend moment weer stevig op haar benen. Emma Blank ontpopt zich tot een ijzige dictator wier wensen steeds absurder worden. Tot de dag dat het personeel zich tegen haar keert... De machtsstrijd die zich ontspint heeft maar één doel: mevrouw Blanks erfenis.

De filmversie van het toneelstuk biedt talloze mogelijkheden voor de filmmaker. Een schitterende locatie (een landhuis aan de rand van de duinen) bijvoorbeeld. Ook kent de film een twist die halverwege het verhaal de kop opsteekt en ineens al het voorafgaande in een ander perspectief plaatst. Maar 'De laatste dagen van Emma Blank' draait toch vooral om de venijnige dialogen. Want de personages smijten voortdurend met modder naar elkaar: 'Het is heel eenvoudig. Wie het niet bevalt hier, gaat weg. Klaar.' 'Wij zijn de clowns op de kankerafdeling. Nou en?', zegt kokkin Bella. 'Ik heb geen kanker, hoor', meent Emma. 'Nou heeft ze weer geen kanker', zegt dienstmeid Gonnie. 'Ik heb nooit kanker gehad', is het antwoord van Emma. 'Aan welke ziekte bent u eigenlijk van plan dood te gaan?' 'Ik ben op! Op, snap je?' 'U bent uw hele leven al op. U bent op geboren. Wie op is hoort dood te gaan. 'Ik ga ook dood.' 'Als het u uitkomt!', schreeuwt Gonnie.

De films van Van Warmerdam ontstaan naar eigen zeggen vanuit herinneringen. En wie bekend is met het werk van de cineast kan niet anders dan concluderen dat deze herinneringen behoorlijk bizar zijn: Een louter vleesetende slager wiens vrouw een heilige denkt te zijn in 'De Noorderlingen' (1992), een treinconducteur die vrouwen achtervolgt en vervolgens bij hen in bed gaat liggen in 'De Jurk' (1996) - je komt het niet alle dagen tegen. Met 'De laatste dagen van Emma Blank' keert Van Warmerdam terug naar zijn beginjaren, naar de tijd van 'Abel'. Absurde situaties, dialogen op het scherpst van de snede, bij vlagen erg komisch en uitstekend geacteerd. In de cast zien we onder anderen Van Warmerdams echtgenote Annet Malherbe, die de kokkin Bella speelt. De rol van Emma Blank is weggelegd voor toneelveterane Marlies Heuer, die we onder meer kennen uit Theo van Gogh's '06/05' (2004). Eva van de Wijdeven ('Dunya & Desie', 2008) vertolkt de rol van de bijdehante dienstmeid Gonnie, Gijs Naber zet de knecht Meier neer en de Vlaamse acteur en tv-persoonlijkheid Gène Bervoets ('Spoorloos', 1988) speelt het hoofd van de huishouding Haneveld. Alex van Warmerdam kan het vaak niet laten om zelf ook een rolletje in zijn films te vertolken en daarop vormt 'De laatste dagen van Emma Blank' geen uitzondering.

De première van 'De laatste dagen van Emma Blank' is goed nieuws voor de vele filmliefhebbers die Alex van Warmerdam na zijn overdonderende debuut 'Abel' in hun hart hebben gesloten. In een typische Van Warmerdam-sfeer - alledaagse situaties in een vervreemdend jasje - is het ongetwijfeld ouderwets genieten van de venijnige dialogen en het uitstekende acteerwerk. Wie het toneelstuk heeft gezien, laat zich verrassen door de inventiviteit waarmee 'Adel Blank' naar het witte doek is vertaald. Absurdisme ten top. Hadden we maar meer filmmakers als Alex van Warmerdam... Een film om naar uit te kijken!