Regisseur radelt mit Schauspielern nackt durch Cannes titelde Der Spiegel. Zelfs bij CNN waren ze in hun nopjes met de stunt die Felix Van Groeningen samen met zijn cast uithaalde op het filmfestival van 2009. En nochtans zijn ze in de Franse badstad het één en ander gewoon. De Vlaamse regisseur fietste met zijn gevolg naakt over de boulevard. De filmcrew speelde een belangrijke scène na uit ‘De helaasheid der dingen' en maakte tegelijkertijd op een wel heel originele manier publiciteit voor zijn derde film die Van Groeningen kwam voorstellen. De regisseur kwam naar het schijnt als eerste over de meet en had een piemellengte voorsprong. En nee de film gaat niet over wielrennen of over nudisme.

‘De helaasheid der dingen' is het autobiografisch verhaal van schrijver Dimitri Verhulst. Eén van Vlaanderens scherpste en talentvolste pennen goot zijn jeugdjaren in een zowel schrijnend als hilarisch boek. De auteur rekent daarmee af met het milieu waarin hij opgroeide. De roman observeert het dorpsleven in het Vlaamse Reetveerdegem. Een niet bestaand dorpje,  naar model van de gemeente Nieuwerkerken (geboorteplaats van Verhulst) nabij Aalst, maar wel herkenbaar. Centraal staat de familie Verhulst. Een gezin met een ietwat ongewone samenstelling: Vader Pierre, grootmoeder, drie werkloze nonkels die luisteren naar de namen Potrel, Herman en Zwaren en de 13-jarige Dimi. En dat alledaagse leven bestaat vooral uit ongekende braspartijen waarbij de drank rijkelijk vloeit en handtastelijkheden bij het vrouwvolk. Eén van die uitspattingen is een drinkwedstrijd gebaseerd op de Ronde van Frankrijk. Elke 5 kilometer moet er een biertje opgeslorpt worden. Wie het eerst de vereiste glazen op heeft wint een etappe. De schrijver beschimpt op geen enkel ogenblik zijn genen maar brengt, in zijn eigen stijl, een ode aan zijn jeugd. Hij doet dat op een eerlijke manier en laat zich niet verleiden om de dingen te verbloemen. De mensen met hetzelfde bloed als hem waren gewoonweg aartsluie dronkaards. Het taalgebruik is daarbij redelijk grofgebekt en weinig tactvol. Maar zo klinken woorden in een gezin aan de rand van de armoede.

Felix van Groeningen stond niet alleen achter de camera  maar schreef ook, samen met Christophe Dirickx, het scenario. In de film worden de fratsen van vader en ooms bekeken door de ogen van de 13-jarige Gunther Strobbe. Aanvankelijk lijkt hij zich nog te schikken in de helaasheid der dingen, de dingen die zijn zoals ze zijn. Een onvermijdelijke ontmoeting met de deurwaarder bijvoorbeeld, net op het moment dat Roy Orbison een concert geeft op tv na jaren van afwezigheid. En de vele kroegentochten waarbij de broers rondsluipen als stropers op zoek naar een vangst. Een geelachtig vocht dat letterlijk en figuurlijk een bittere smaak achterlaat. Maar stilletjes koppelt het jongetje zich los van de marginaliteit.

De mix van ironie en gevoeligheden en de hand van een opkomend raspaardje zouden voor de nodige beroering moeten zorgen. Zelfs de grootste cynicus zal bezwijken voor dit sprookje waarin een lacht gevolgd wordt door een traan.