Ergens in 1994 had James Cameron een visioen van iets megagroots en wonderbaarlijks. Hij pende dit neer op tachtig pagina's en liet zich door sf-boeken inspireren die hij als kind verslond. Toen hij aan de opnames van ‘Avatar' begon, was dit geen filmproject meer maar een regelrechte missie om iets vernieuwends te scheppen. Het duurde dan ook niet lang of Cameron was de ‘talk of town' bij zijn collega's en zijn bloedeigen foetus een buzz die snel overging naar een ontzettende hype, mede dankzij het internet. Zelfs in de embryonale fase gonsde het van de geruchten over een eclatant concept dat de cinema voorgoed zou veranderen.

Eerst zien en dan geloven. Maar eerlijk is eerlijk: de Canadees zorgt altijd voor de nodige agitatie bij het filmminnend publiek ook al is hij een gesel voor producers omwille van zijn budgettaire strapatsen. In 1984 lanceerde hij een Oostenrijker op steroïden richting sterrendom en legde met ‘The Terminator' de hoekstenen voor een geslaagde franchise. ‘The Abyss' kreeg een Oscar voor de innoverende special effects en ‘Titanic' werd commercieel de meest succesvolle prent uit de filmgeschiedenis. Naast een opbrengst van 1,8 miljard dollar won deze hit ook nog eens 11 Oscars.

Na al het geroezemoes is het eindelijk curtains up voor ‘Avatar'. Voor dit epische verhaal ontwikkelde Cameron een splinternieuw procedé, genaamd Reality Camera System, om plaatjes in 3-D te schieten. Op deze manier ontstaat er een nieuwe vorm van motion capture animatie. Bij andere systemen worden eerst de bewegingen van acteurs vastgelegd en volgt later de invulling van een digitale omgeving. Met de nieuwe camera kan de regisseur onmiddellijk op een monitor de interactie tussen acteurs en numerieke wereld in real time bekijken en eventueel aanpassen. De animatie wordt geregisseerd alsof het om levensechte actie gaat. Artificiële karakters ogen zo menselijker dan ooit tevoren. Een bijkomend hulpmiddel hierbij is The Volume, een methode voor het vastleggen van gelaatsuitdrukkingen door een piepkleine camera. Collega-regisseurs zoals Steven Spielberg, Peter Jackson, JJ Abrams en Guillermo Del Toro zijn alvast laaiend enthousiast over deze nieuwe speeltjes. Spielberg en Jackson filmen hun versie van Kuifje overigens ook in 3-D en maken daarbij gebruik van The Volume.

Met al deze high-tech zou men haast vergeten dat er ook nog een verhaal is. De verlamde Jake Sully (Sam Worthington) verkast, in het kader van het Avatar-programma, naar de maan Pandora. Hier verblijven de Na'vi, een ras met blauwe huid en staart. In Pandora liggen de waardevolle hulpbronnen voor het oprapen. De mens kan echter niet ademen op deze maan en daarom wordt er gebruik gemaakt van avatars, lichamen die bestuurd worden door de menselijke geest. De ideale manier om natuurlijke rijkdommen te ontginnen. Maar dat is buiten de plaatselijke populatie gerekend.

Het zijn geen grote namen die de affiche van ‘Avatar' sieren. De enige met ervaring in space is long time no see Sigourney Weaver. Tja, met een budget dat voorbij de 200 miljoen dollar gaat en allerlei snufjes als grote slokkop moeten de kosten een beetje gedrukt worden.

De marketingmachine maakt ondertussen ook overuren. Cameron ontwikkelde samen met het Franse Ubisoft een game dat zich afspeelt voor de ontwikkelingen in de film. Het spel verschijnt naar verluidt zelfs voordat de film de bios induikt. Speelgoedfabrikant Mattel gooit een hele lijn actiefiguren op de markt.

‘Avatar' overstijgt het medium film en piekt naar een echt fenomeen. Zoals hoofdrolspeler Worthington zijn definitie geeft:"I'll tell you what Avatar is. It's a fucking beast that's going to kick everybody in the head."