Eddy Terstall is, al op jonge leeftijd, vaak in de prijzen gevallen. Zijn eerste film ‘Transit' uit 1992 maakte hij op 27-jarige leeftijd en deze film was favoriet op het filmfestival in Sao Paolo. Daarna werd Terstall gezien als de grote hoop voor de toekomst van de Nederlandse film. Al snel bleek dat hij deze verwachtingen waar kon maken. Zijn film ‘De Boekverfilming' uit 1998 viel in de prijzen en de film ‘Simon' was zo'n groot succes dat hij hiervoor maar liefst vier gouden kalveren won in 2004 en een aantal internationale prijzen. Ook werd deze film gekozen als inzending voor de Oscars. Met zo'n erelijst staat niemand ervan te kijken als ook ‘Vox Populi' een nationaal succes gaat worden.

‘Vox Populi' gaat over een linkse politicus die onder invloed van zijn typisch Jordaanse schoonfamilie steeds rechtsere ideeën krijgt en daardoor wint in populariteit. Deze politicus, Jos Fransen (gespeeld door Tom Jansen) laat zich meeslepen in de volkse gezelligheid van de familie van Sjef, het vriendje van zijn dochter Zoë, en lijkt daarmee steeds populairder te worden. Maar als zijn ideeën steeds meer gaan lijken op de extreem rechtse partij Hup Holland Hup dreigt het uit de hand te lopen.

Met deze film geeft Terstall een vette knipoog naar de Nederlandse politiek. Niemand wordt nagedaan of belachelijk gemaakt, Terstall gebruikt netjes andere namen en andere verhaallijnen, maar uiteindelijk ga je als kijker toch vergelijkingen trekken en dat maakt de film juist zo grappig. Want lijkt het logo van de partij RoodGroen niet erg veel op dat van GroenLinks? En de uitdrukking ‘draaideur' komt ook vaag bekend voor. Toch is de film niet beledigend, het is niet bedoeld als persiflage of als grap. Terstall geeft zijn kijk op de politiek en laat zien hoe het gewone volk tegenover de huidige politiek staat. Dat het uiteindelijk een erg leuke, herkenbare en vooral grappige film is geworden is te danken aan de enorme kwaliteiten van de regisseur en de acteurs.  

De acteurs zijn perfect gekozen. De domme, naïeve stagiaire Nina wordt erg leuk neergezet door Esmarel Gasman. Haar aanwezigheid zorgt voor een frisse wind binnen de partij. Tom Jansen speelt de rol van politicus die van mening verandert erg geloofwaardig. Hij zou zo een rol kunnen spelen in de echte politiek. En natuurlijk speelt ook Tara Elders de sterren van de hemel als de mooie dochter Zoë, die uiteindelijk indirect de aanstichtster is van alle gebeurtenissen.

‘Vox Populi' zal niet de nieuwe ‘Simon' worden, daarvoor is de toon van de film te humoristisch en is het script te mager. Bovendien zal internationaal succes moeilijk worden omdat men daar de vergelijking niet kan maken met de politiek in Nederland. En de grote kracht van deze film berust juist daarop. Maar niettemin is de nieuwe Terstall weer een erg leuke film die bij het Nederlandse publiek zeker in de smaak zal vallen.

‘Vox Populi' is het derde deel van Eddy Terstalls drieluik over het Nederland van het begin van de eenentwintigste eeuw. In de eerste twee delen, het sterke ‘Simon' en het melige ‘Sextet', werd de lof gezongen van verworvenheden als euthanasie en seksuele vrijheid. In ‘Vox Populi' ligt de nadruk op potentiële bedreigingen van die verworvenheden, in de vorm van zwalkende politici en fundamentalistische moslims.

Dat had idealiter een scherpe en grappige satire opgeleverd, maar dat is ‘Vox Populi niet geworden. Amusant zijn de echo's van Terstalls eigen politieke escapades, die hier luid en duidelijk klinken. Maar voor een scherpe politieke satire is een scherpe tekening van het politieke bedrijf nodig, en dat is hier niet het geval. Politicus Jos Fransen beantwoordt in alle opzichten aan het volkse cliché van de opportunistische zakkenvuller. Hij viert vakantie op kosten van de belastingbetaler, hij snuift, bespringt zijn stagiaires en heeft nauwelijks belangstelling voor zijn gezin. Zijn politieke manoeuvres zijn al even voorspelbaar als zijn karakter en daarom nooit echt geestig.

Tegenover de clichématige politicus staat het cliché van de goedhartige bewoner van de Amsterdamse Jordaan. Die treffen we in de persoon van pater familias Nico. Nico zegt de dingen die een politicus beter niet kan zeggen (totdat de politicus begrijpt dat politieke incorrectheid stemmen oplevert en hij een draai van 180 graden maakt). In de optiek van deze Jordaanse familieman zijn vooral moslims verantwoordelijk voor een boel ellende, in het bijzonder degenen die weigeren zich te conformeren aan het Nederlandse idee van vrijheid.

Nico's eigen idee van vrijheid is enigszins warrig. Topless zonnen moet overal kunnen, maar als een man in traditionele Arabische kledij langsloopt, krijgt hij de wind van voren. Wie te dicht bij Nico's territorium komt, verjaagt hij met een geweer en als hij te maken krijgt met ambtelijke tegenwerking sleurt hij de dienstdoende ambtenaar uit zijn ambtenarenhok.

Uiteraard kun je een fictief personage zijn inconsequentie niet kwalijk nemen, maar dan verwacht je wel een doorschemerende visie van de scenarist/regisseur. Die ontbreekt hier. In het begin vermoed je nog dat de sympathie van Terstall bij Nico en zijn clan ligt, al missen hun ideeën iedere nuance. Maar naarmate de film vordert, krijg je steeds sterker het idee dat Terstall het zelf ook niet meer weet. Als dan op het eind van de film, na een ongeloofwaardige plotwending, een statement uit de lucht komt vallen waarin al het voorafgaande op zijn kop wordt gezet, ben je als kijker het spoor voorgoed bijster.

Maakt dat ‘Vox Populi' een baggerfilm? Welnee. De film is prima uit te zitten dankzij een paar hilarische scènes en de vele vlotte dialogen. Ook bewijst Terstall opnieuw zijn talent om functioneel bloot en niet-functionele seks smaakvol en ongedwongen neer te zetten. Bovendien zorgt het jonge stel Sjef en Zoë (de prima acterende Johnny De Mol en Tara Elders) voor wat nuance en menselijkheid. Neemt niet weg dat ‘Vox Populi' een verwarrende indruk achterlaat. Dat zou je een perfecte weergave van de tijdsgeest kunnen noemen. Wij doen dat toch maar niet.